Personen van Generatie Z worden ook wel Zoomer genoemd. Zoomer is een porte-manteauwoord van Generatie Z en boomer. Oorspronkelijk werd het gebruikt voor babyboomers die een levendige, actieve leefstijl hadden. Zij waren 'zooming'.
Afbakening
Demografisch
De geboortejaren van Generatie Z staan demografisch niet precies vast. Trends in geboortecijfers verschillen per land en zijn niet altijd sterk genoeg om duidelijke generatiegrenzen aan te geven. In de Verenigde Staten is Generatie Z grofweg vanaf midden jaren 90 geboren. Toen eindigde daar de zogenaamde echoboom, de tweede naoorlogse geboortegolf waarin de Millennials werden geboren. Demografisch luidt Generatie Z een geboortestabilisatie in.
Verenigde Staten
De aanvankelijke afbakening van Generatie Z door het Amerikaanse Pew Research Center (1997-2012) wordt internationaal vaak gebruikt, maar ook deze benadering heeft hoofdzakelijk betrekking op Amerikanen en is in mindere mate gebaseerd op de demografie. De geboortejaren zijn aangepast aan sociaal-culturele en politieke ontwikkelingen in de Verenigde Staten, zoals het debat rond de binnenlandse veiligheid na de terroristische aanslagen van 11 september 2001. Als verwijzing hiernaar heeft Pew Research Center voor Generatie Z de naam Homelanders overwogen.
In 2023 heeft Pew Research Center bekendgemaakt minder vaak gebruik te zullen maken van generatienamen zoals Generatie Z om stereotypering en simplificatie te voorkomen. Dit volgt na kritiek van wetenschappers dat voor deze generatie-indeling empirisch bewijs ontbreekt. Als alternatief zal door Pew Research Center met wisselende cohorten worden gewerkt.
Nederland en België
In Nederland en België wordt vaak gekozen voor een sociologische benadering van generaties. Hierin worden meestal 16 cohorten (geboortejaargangen) per generatie geclusterd. Generatie Z is het cluster dat geboren is in de periode 2000-2015. Deze benadering houdt rekening met lokale maatschappelijke ontwikkelingen en bouwt voort op de oorspronkelijke generatietheorie van Henk Becker, waarin Generatie Z nog niet voorkwam. Deze generatietheorie erkent dat generatiegrenzen niet absoluut zijn; iemand die geboren is in het jaar 2000 kan dus ook een Millennial (1985-2000) zijn. Voor de bruikbaarheid in onderzoeken worden soms discrete generatiecategorieën van 15 jaar gevormd, zoals 2000-2014 of 2001-2015 voor Generatie Z.
Profiel van Generatie Z
Generatie Z gebruikt het internet doorgaans vanaf jonge leeftijd en integreert in hun leven het gebruik van computerprogramma's, apps en sociale media. Deze generatie is volgens Instituut voor de Nederlandse Taal opgegroeid en vertrouwd met de grote hoeveelheden digitale data om ons heen en wordt daarom ook wel de i-generatie of Generatie Einstein genoemd.
Andere benamingen zijn duimgeneratie (voor het bedienen van smartphones en afstandsbedieningen), beeldschermgeneratie, de Z-ombiegeneratie starend naar de mobiele telefoon, onbewust van de echte omgeving, generatie knip-en-plak en pretparkgeneratie (bedacht door hoogleraar orthopedagogiek Aryan van der Leij; alles is leuk en gezellig en de zaken moeten niet al te serieus worden genomen).
Vanaf de jaren '10 is er sprake van Generatie Alfa (geboren 2013-2024).
Zie ook
Gen Z-protesten
