Không giống như các trận đấu khác ở vòng ngoài, trận chung kết năm được tổ chức dưới dạng cầu truyền hình trực tiếp tại trường quay của Đài Truyền hình Việt Nam và tại các địa phương nơi có thí sinh tham dự chung kết năm đang học tập. Cấu trúc các phần thi của trận chung kết tương tự những trận đấu khác với bốn phần thi: Khởi động, Vượt chướng ngại vật, Tăng tốc và Về đích, ngoại trừ việc có thêm phần thi dành cho cổ động viên tại các điểm cầu giữa hai phần thi Tăng tốc và Về đích. Bắt đầu từ năm thứ 8, các thí sinh sẽ có những người hỗ trợ trong vòng thi Tăng tốc hoặc cả hai vòng Vượt chướng ngại vật và Tăng tốc. Từ năm thứ 24, ban cố vấn sẽ được bố trí tại một phòng thẩm định riêng để theo dõi, giám sát và đánh giá quá trình thi của các thí sinh trong trận.
Hiện nay, thí sinh vô địch trận chung kết năm sẽ giành vòng nguyệt quế mạ vàng và giải thưởng trị giá là 50.000 đô la Mỹ (hơn 1,2 tỷ đồng).
Cuộc thi chung kết năm được phát sóng trực tiếp trên kênh VTV3 và các kênh truyền hình địa phương nơi thí sinh tham dự vào sáng chủ nhật ngày diễn ra trận chung kết. Do tính chất quan trọng của nó, trận chung kết năm trở thành trận đấu được chú ý và chờ đợi nhiều nhất trong mỗi mùa Đường lên đỉnh Olympia với số lượng người quan tâm đông đảo mỗi năm.
Danh sách trận đấu
Trong số 144 thí sinh tham gia mỗi năm, chỉ có 4 thí sinh đứng đầu ở 4 cuộc thi quý giành quyền lọt vào trận chung kết năm (ngoại trừ năm thứ 9 với 5 thí sinh cùng dự thi). Tính đến hết năm thứ 26, đã có 22 nam sinh và 4 nữ sinh vô địch. Chưa có từng trận chung kết toàn nữ nào diễn ra. Dưới đây là danh sách thí sinh tham dự các trận Chung kết năm.
Lưu ý:
Bảng dưới đây liệt kê theo tên các trường và địa phương theo tên tại thời điểm diễn ra trận chung kết từng mùa giải.
Trong trường hợp tên trường hoặc tên địa phương của thí sinh lọt vào trận chung kết có sự thay đổi so với tên được sử dụng khi bắt đầu từng mùa giải, các tên cũ được chú thích trong ngoặc đơn bên cạnh tên hiện hành.
Năm thứ 1
Tổ chức vào lúc 10 giờ ngày 26 tháng 3 năm 2000
Năm thứ 2
Tổ chức vào lúc 10 giờ ngày 29 tháng 4 năm 2001
Năm thứ 3
Tổ chức vào lúc 9 giờ ngày 9 tháng 6 năm 2002
Năm thứ 4
Tổ chức vào lúc 9 giờ ngày 13 tháng 7 năm 2003
Năm thứ 5
Tổ chức vào lúc 9 giờ ngày 22 tháng 8 năm 2004
Năm thứ 6
Tổ chức vào lúc 9 giờ ngày 2 tháng 10 năm 2005
Năm thứ 7
Tổ chức vào lúc 10 giờ ngày 1 tháng 4 năm 2007
Năm thứ 8
Tổ chức vào lúc 9 giờ ngày 27 tháng 4 năm 2008
Năm thứ 9
Tổ chức vào lúc 9 giờ 20 phứt ngày 17 tháng 5 năm 2009
Năm thứ 10
Tổ chức vào lúc 10 giờ ngày 13 tháng 6 năm 2010
Năm thứ 11
Tổ chức vào lúc 9 giờ 30 phút ngày 19 tháng 6 năm 2011
Năm thứ 12
Tổ chức vào lúc 9 giờ ngày 24 tháng 6 năm 2012
Năm thứ 13
Tổ chức vào lúc 9 giờ 30 phút ngày 30 tháng 6 năm 2013
Năm thứ 14
Tổ chức vào lúc 9 giờ 30 phút ngày 3 tháng 8 năm 2014
Năm thứ 15
Tổ chức vào lúc 9 giờ 30 phút ngày 16 tháng 8 năm 2015
Năm thứ 16
Tổ chức vào lúc 8 giờ 30 phút ngày 21 tháng 8 năm 2016
Năm thứ 17
Tổ chức vào lúc 8 giờ 30 phút ngày 27 tháng 8 năm 2017
Năm thứ 18
Tổ chức vào lúc 8 giờ 30 phút ngày 2 tháng 9 năm 2018
Năm thứ 19
Tổ chức vào lúc 8 giờ ngày 15 tháng 9 năm 2019
Năm thứ 20
Tổ chức vào lúc 8 giờ ngày 20 tháng 9 năm 2020
Năm thứ 21
Tổ chức vào lúc 8 giờ 30 phút ngày 14 tháng 11 năm 2021
Năm thứ 22
Tổ chức vào lúc 8 giờ 30 phút ngày 2 tháng 10 năm 2022
Năm thứ 23
Tổ chức vào lúc 8 giờ 30 phút ngày 8 tháng 10 năm 2023
Năm thứ 24
Tổ chức vào lúc 8 giờ 30 phút ngày 13 tháng 10 năm 2024
Năm thứ 25
Tổ chức vào lúc 8 giờ 30 phút ngày 26 tháng 10 năm 2025
Năm thứ 26
Tổ chức vào lúc 8 giờ 30 phút ngày 1 tháng 11 năm 2026
Thống kê
Theo trường
Tính đến hết năm thứ 26, đã có tất cả 65 trường trung học phổ thông trên toàn quốc có thí sinh tham dự trận chung kết năm, trong đó 20 trường có thí sinh vô địch, 22 trường có thí sinh giành ngôi á quân và 40 trường có thí sinh giành hạng ba. Có 21 trường có nhiều hơn một thí sinh tham dự trận chung kết, và 4 trường có nhiều hơn một thí sinh vô địch là THPT chuyên Quốc Học – Huế (Huế), THPT chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm (Vĩnh Long), THPT Hòn Gai (Quảng Ninh) và THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Hà Nội). Đặc biệt, Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Hà Nội) là trường đầu tiên có 2 mùa giải liên tiếp có thí sinh vô địch.
Lưu ý: Bảng dưới đây liệt kê các địa phương theo địa giới hành chính hiện tại.
Theo địa phương
Tính đến hết năm thứ 26, Hà Nội là địa phương có nhiều thí sinh lọt vào chung kết năm nhất với 18 lần. Trong khi đó, Hà Nội, Huế và Quảng Ninh là địa phương có nhiều thí sinh vô địch nhất với cùng 3 lần.
Lưu ý:
Bảng dưới đây liệt kê các địa phương theo phân chia hành chính tại thời điểm mùa giải bắt đầu.
Các địa phương đồng hạng được sắp xếp theo thứ tự bảng chữ cái.
Ký hiệu ^ thể hiện địa phương hiện không còn tồn tại.
Xem thêm
Đường lên đỉnh Olympia
Danh sách các chương trình phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam
Liên kết ngoài
Trang web chính thức Lưu trữ ngày 3 tháng 8 năm 2020 tại Wayback Machine
Đường lên đỉnh Olympia trên Facebook
Bài viết về trận chung kết năm đầu tiên của Olympia